Slim Turnhout

Industrie maakt plaats voor wonen en werken

Achter het Turnhoutse station liggen oude industriële terreinen. De bedrijfsactiviteiten zijn er in 2014 gestopt. Om te voorkomen dat de buurt een stadskanker wordt, startte Stad Turnhout jaren geleden al met het uitwerken van een nieuwe invulling. Zo zorgt Stad Turnhout ervoor dat het gebied niet verloederd, maar wordt opgewaardeerd tot een levendige wijk met mooie openbare ruimte.

Een eerste stap werd in 2004 gezet. Toen werd ‘wonen en werken’ aangeduid als toekomstige bestemming van de stationsomgeving. Dat gebeurde in het GRUP ‘Afbakening regionaal stedelijk gebied Turnhout’.

Heel wat industriële en kennispartners dachten mee na. Vanuit de troeven en lokale competenties, schoven zij ‘innovatie in de zorg’ naar voor.

Door de terreinen van Atelfond nv aan te kopen, kan Stad Turnhout de herontwikkeling mee sturen. Die ontwikkeling doet Stad Turnhout samen met projectontwikkelaar ION (vroeger Hecta) en PMV (Participatie Maatschappij Vlaanderen). Hiervoor werd samen de vennootschap nv Slim Turnhout opgericht. De ganse ontwikkeling zal zo’n 15 jaar duren.

Een verlaten terrein omvormen tot een levendige wijk, da's slim

Masterplan

In 2010 werd een masterplan opgemaakt voor de ontwikkeling van het hele projectgebied. De ontwerpers werden aangeduid door de Vlaams Bouwmeester via een Open Oproep.

Tijdens verschillende workshops en overlegmomenten werd het masterplan verder verfijnd. Belangrijk hierbij was ook een workshop met de buurt waaruit een aantal aandachtspunten voor het masterplan vanuit de omwonenden naar voor werden geschoven.

Een masterplan is een globale visie op een groot gebied. Dit masterplan legt de krachtlijnen voor de ontwikkeling vast. Waar komen de straten, pleinen, gebouwen? Welke afmetingen en dakvormen hebben de gebouwen?

Een masterplan is geen kant-en-klaar plan dat tot in de puntjes vastlegt hoe een wijk of een gebied eruit zal zien. Het brengt wel troeven en noden in kaart, maakt keuzes en geeft mogelijkheden aan. Het is een soort ruwe schets die de grote lijnen voor verdere ontwikkeling vastlegt, en aangeeft hoe die achteraf uitgewerkt kunnen worden.
Het masterplan voorziet in de ontwikkeling van een 600-tal woongelegenheden in verschillende vormen (woningen met tuin, appartementen (kleine, middelgrote en grote), studentenkamers …) en kantoren voor bedrijven en innovatieve organisaties actief in de zorgsector.

Het thema mobiliteit wordt verder onderzocht in een uitgebreide studie rond de effecten die dit project zal hebben op milieu en leefomgeving (milieueffectenrapport of MER).

Niefhout en een nieuw park op de gronden van Atelfond

In 2014 werden de gebouwen op de voormalige Foresco-site afgebroken. In maart 2015 startten de bouwwerken voor fase 1 van het project, gekend onder de naam Niefhout. Hier worden 133 woonunits in verschillende woonvormen (appartement, eengezinswoning met tuin …) gebouwd, aan een autoluw woonerf.
In juni 2016 verhuisden de eerste bewoners al naar een nieuwe woning in Niefhout.
In het najaar van 2016 starten de volgende bouwwerken binnen Niefhout.

In september 2014 werden de oude fabriekshallen van Atelfond aan de Bareelstraat gesloopt. Het terrein werd genivelleerd en in 2015 aangelegd als een gezellig buurtpark. Zo wordt een belangrijke stap gezet naar een aangename woonbuurt.

De gevels in baksteenmetselwerk met het oude kantoorgebouw blijven behouden. 

Eerste Kempens warmtenet

Binnen Slim Turnhout ligt de focus op modernisering en duurzaamheid. Die focus maakt het project concreet door te kiezen voor een warmtenet. Zo'n warmtenet is een innovatieve technologie die zorgt voor duurzame energie. Het is een veelbelovende technologie die warmtecomfort koppelt aan maximaal energierendement. Die energie-efficiëntie is dan weer goed voor de reductie van de CO2-uitstoot.

Een warmtenet bestaat uit een netwerk van goed geïsoleerde ondergrondse buizen. Een stookplaats op biomassa en aardgas verwarmt water en stuurt het via de leidingen naar de bewoners thuis. Zij gebruiken het voor verwarming en sanitair warm water. Een gasnet is dus niet meer nodig. Het gebruikte afgekoelde water stroomt terug naar de stookplaats. De cirkel is rond.

Bedoeling is om op termijn zo'n 5 000 Turnhoutse gezinnen - of meer dan een kwart - aan te sluiten op het warmtenet. Zo wordt Turnhout voorloper in het gebruik van hernieuwbare energie.

Ondertekening samenwerkingsovereenkomst warmtenet Turnhout

Op 8 september 2015 ondertekenden de verschillende partners een samenwerkingsovereenkomst voor de aanleg van het warmtenet. Dat gebeurde in aanwezigheid van Vlaams minister Homans.
Minder dan een jaar later - in de zomer van 2016 - is het warmtenet operationeel.

Een zomerbar in Park Spooreinde

Het tijdelijke buurtpark op de gronden van het vroegere Atelfond opende in de zomer van 2015. Grote publiekstrekker was de Panorama Zomerbar. Heel de zomer serveerden ze zomerse hapjes en drankjes.

Panorama Zomerbar

De zomerbar was het eerste initiatief dat ervoor moet zorgen dat het buurtpark uitgroeit tot een leuke nieuwe plek midden in de stad. De zomerbar zorgt voor dynamiek, maar ook voor de sociale controle die zo'n nieuwe plek nodig heeft.

In 2016 volgden andere initiateven; de avondwandeling Turnhout by Night hield halt in het park en het Geefplein streek er neer. In de zomer staat er nog meer op de planning. De Panorama Zomerbar opent opnieuw in het park, de stedelijke Jeugd- en Sportdienst zorgen er voor verschillende activiteiten en MOOOV passeert er einde augustus met een filmvoorstelling in openlucht.

In 2016 kreeg het park ook een naam. Buurtbewoner Herman Vanbeckevoort stelde 'Park Spooreinde' voor. Omwille van de ligging naast het einde van het spoor.

Subsidies voor een zorgzame buurt

Op voorstel van Vlaams minister van Stedenbeleid Liesbeth Homans, hechtte de Vlaamse regering op 12 december 2014 haar goedkeuring aan de toekenning van 4 projectsubsidies voor een bedrag van ruim 12,2 miljoen euro. De subsidies gaan naar de steden Antwerpen, Gent, Turnhout en Vilvoorde.

Aan Turnhout wordt voor het project Slim Turnhout een projectsubsidie van 2 558 860 euro toegekend. Deze subsidies worden gebruikt om vernieuwende initiatieven te nemen in kader van zorg. Slim Turnhout wordt immers ingezet als experimenteerruimte om een antwoord te bieden op de veranderende zorgmaatschappij, en streeft om als eerste in Vlaanderen via sociale innovatie te komen tot een zorgzame woonomgeving voor de bewoners. Het door VITO en de hogeschool Thomas More Kempen ontwikkelde concept moet het principe van een zorgzame buurt in de praktijk omzetten, waarbij bewoners sterk worden aangemoedigd om zoveel mogelijk activiteiten collectief te doen, inbegrepen zorg voor elkaar en voor de buurt.

Met de steun de Vlaanderen en Thuis in de Stad

In For Care

In het project 'In For Care' wil Stad Turnhout samen met LiCalab nieuwe methodieken en (ICT) tools ontwikkelen om informele zorg te ondersteunen.

Het Center for eHealth and Healthcare technology University of Agder leidt dit project in goede banen.

http://www.northsearegion.eu/in-for-care
https://twitter.com/InForCareEU
https://www.facebook.com/InForCareEU
https://www.youtube.com/channel/UCESZr5piJDoE4xkcyymeUtQ

Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief (in het Engels). 

Dit project is gesubsidieerd door het Interreg Noordzeeregio programma 2014-2020, gecofinancierd door het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling 2014-2020.