Akte van afwezigheid

Vermoeden van afwezigheid

De rechtbank van eerste aanleg kan het vermoeden van afwezigheid vaststellen in de volgende gevallen:

• als een persoon meer dan 3 maanden niet meer verschijnt in de woonplaats

• als je van die persoon gedurende minstens 3 maanden geen nieuws hebt ontvangen en daardoor onzeker bent of de persoon nog in leven is.

Een kopie van het vonnis gaat naar de vrederechter. De vrederechter kan een gerechtelijk bewindvoerder aanwijzen om de goederen van de vermiste te beheren.

Verklaring van afwezigheid

De rechtbank van eerste aanleg kan een persoon afwezig verklaren:

• als er 5 jaar verlopen zijn sinds het vonnis van ‘vermoeden van afwezigheid’

• als er 7 jaar verlopen zijn sinds je voor het laatst nieuws ontvangen hebt van de vermiste.

De overheid schrijft de beslissing over in de registers van de burgerlijke stand. Dat heeft dezelfde gevolgen als een overlijden:

• vrijkomen van de erfenis

• ontbinding van het huwelijk

• openvallen van de voogdij over de minderjarige kinderen als de andere ouder overleden is

• …

Gerechtelijke verklaring van overlijden

De ‘gerechtelijke verklaring van overlijden’ is bedoeld voor personen die in levensbedreigende omstandigheden verdwenen zijn. Het gaat om personen waarvan men zeker is dat ze overleden zijn, maar waarvan de overheid het overlijden niet kan vaststellen omdat er geen lichaam gevonden werd of niet kon worden geïdentificeerd.

Deze rechterlijke beslissing heeft dezelfde waarde als een akte van overlijden en heeft dus ook dezelfde gevolgen als een overlijden. Het overlijden geldt vanaf de datum die de rechtbank aanwijst.

Als de ‘afwezig verklaarde’ terugkeert of als het bewijs van zijn bestaan geleverd wordt, dan kan de afwezige bij vonnis zijn goederen en de goederen die hij tijdens zijn afwezigheid had moeten verkrijgen, terugkrijgen. Het huwelijk en het huwelijksvermogensstelsel blijven ontbonden. De regelingen met de minderjarige kinderen worden beëindigd.

Hetzelfde geldt voor een ‘overleden verklaarde’ persoon die terug zou opduiken.

Akte van afwezigheid

De akte vermeldt:

• de naam, de voornamen, de geboortedatum en de geboorteplaats van de persoon op wie de akte betrekking heeft

• de wettelijke basis van de verklaring op basis waarvan de akte werd opgesteld.

Onder bepaalde voorwaarden kan je een afschrift of een uittreksel van de akte van Belgische nationaliteit aanvragen:

• Een afschrift vermeldt de oorspronkelijke gegevens van de akte en de historiek van de staat van de persoon op wie de akte betrekking heeft.

• Een uittreksel vermeldt daarentegen enkel de actuele gegevens van de akte, zonder vermelding van de historiek van de staat van de persoon op wie de akte betrekking heeft. Op een uittreksel is dus enkel de huidige toestand van de gegevens zichtbaar.

Wie kan een afschrift of uittreksel aanvragen?

Voor akten van Belgische nationaliteit wordt het recht op een afschrift of uittreksel beperkt tot:

• de echtgeno(o)te, overlevende echtgeno(o)te of wettelijk samenwonende van de vermiste persoon

• de wettelijke vertegenwoordiger (bv. ouder, voogd, bewindvoerder)

• bloedverwanten in opgaande of neerdalende lijn (beperkt tot 1e graad)

• de erfgenamen

• bijzondere gemachtigden zoals een notaris of advocaat.

Als de akte meer dan 50 jaar oud is, heeft iedereen recht op een afschrift of uittreksel.