Turnhout opnieuw een stap dichter bij klimaatneutrale verwarming

1
juni
2021

Bijna 40 % van de totale CO2-uitstoot is te wijten aan het verbruik van gas dat hoofdzakelijk dient voor verwarming. Vanuit dat uitgangspunt werkt het stadsbestuur momenteel stevig door aan een warmteplan voor Turnhout. ‘Onze strategie is om ervoor te zorgen dat we in de binnenstad en in enkele delen van de zuidelijke wijken voldoende warmtevraag creëren om in aanmerking te komen voor collectieve warmtenetten’, zegt schepen van Milieu, Energie en Duurzaamheid Astrid Wittebolle. ‘Die netten willen we stadsbreed uitrollen en uiteindelijk voeden met aardwarmte, de zogenaamde diepe geothermie.’ Bij diepe geothermie wordt warm water naar boven gepompt vanop een diepte van circa drie kilometer. Nadat het zijn warmte heeft afgegeven aan het warmtenet, wordt het water teruggepompt in de aardlaag waaruit het kwam, zodat het opnieuw kan opwarmen. ‘Via de warmtenetten wordt die lokale en duurzame energie naar woningen, kantoorgebouwen en industriezones getransporteerd zodat die op een klimaatneutrale wijze worden verwarmd.’

Vooraleer verbruikers kunnen aantakken op een warmtenet gevoed door diepe geothermie, moeten er voldoende ‘warmtevragers’ op het net gebundeld zitten. ‘We kunnen de overstap naar diepe geothermie echter al voorbereiden door van tevoren ‘warmte-eilanden’ te creëren’, legt schepen Wittebolle uit. ‘In afgebakende zones koppelen we woningen of gebouwen alvast aan elkaar met warmtenetten, maar in eerste instantie voeden we die nog met een transitiewarmtebron, die dus een tijdelijk alternatief biedt voor aardwarmte totdat de vraag groot genoeg is. De wijk Niefhout bij het station kreeg het eerste Turnhoutse warmte-eiland.’

Een tweede warmte-eiland wordt gerealiseerd in het noorden van de stad, in de omgeving Fonteinstraat-Heizijde. Daar wordt het project Heizijdse Velden, dat op termijn 500 nieuwe woningen zal tellen, gekoppeld aan de Sint-Jozefsite van AZ Turnhout. Zolang de warmtevraag nog te klein is voor geothermie, wordt een warmte-krachtkoppeling (wkk) als transitiebron voorzien. Bij een wkk worden warmte en elektriciteit geproduceerd in één installatie. De beoogde wkk-installatie krijgt een plaats op de campus Sint-Jozef van AZ Turnhout en wordt gekoppeld aan het warmtenet dat Fluvius aanlegt tussen die ziekenhuiscampus en de nieuwe woonwijk. Dankzij een Vlaamse subsidie wordt het warmtenet al van bij de start voldoende krachtig uitgebouwd om in een latere fase bruikbaar te zijn voor een stadsbreed warmtenet gevoed door diepe geothermie.

Om een wkk-producent te zoeken, schrijven Stad Turnhout en AZ Turnhout samen een overheidsopdracht uit. Geïnteresseerden kunnen zich kandidaat stellen tot 6 juli 2021. De wkk moet operationeel zijn omstreeks 31 december 2022 en zal dan warmte produceren voor de nieuwe woonwijk en AZ Turnhout. Voor het ziekenhuis wordt met de wkk bovendien ook elektriciteit opgewekt.

‘In de opdracht hebben we een uitkoopclausule opgenomen waardoor de geothermieproducent in de plaats kan komen van de wkk zodra hij klaar is om in productie te gaan. Op dat ogenblik koppelen we het warmte-eiland van Heizijdse Velden aan dat van het station en de Turnhoutse binnenstad, zodat al die stadsdelen op een klimaatneutrale en lokale wijze worden verwarmd. De wkk kan dan eventueel nog als back-up- of piekinstallatie worden gebruikt. We streven ernaar om tegen 2025-2026 over te schakelen op diepe geothermie’, besluit schepen Wittebolle.