RWA-as Oost: aanleg gescheiden riolering

Gescheiden rioolstelsels in Turnhout
Rioleringswerken in het oosten van Turnhout
Gescheiden rioolstelsels op private domeinen 
Facelift van de straten
Timing

Gescheiden rioolstelsels in Turnhout

Sinds 2000 worden gescheiden rioolstelsels aangelegd in Turnhout waarbij het afvalwater gescheiden wordt van regenwater. Dat heeft verschillende voordelen:

  • Het afvalwater komt geconcentreerder toe in het zuiveringsstation waardoor dat beter werkt;
  • het systeem kan grotere regenbuien aan omdat het regenwater apart afgevoerd wordt;
  • er zijn minder noodafvoeren nodig voor overtollig water.

In Turnhout werden al diverse rioleringsprojecten gerealiseerd.

Rioleringswerken in het oosten van Turnhout

Dat het te vaak en te hard regent is een veelgehoorde klacht. Omdat het klimaat en het weer zich niet laten regelen, moeten we manieren zoeken om de bijhorende wateroverlast aan te pakken. Het stadsbestuur kiest daarom voor regenwaterassen. Om die aan te leggen zijn ingrijpende werken nodig en dat is voor de betrokken buurten een tijdlang lastig.

Waarom investeert Turnhout in waterassen?

De oudste riolen in onze stad werden in 1904 gemetseld om vuil rioolwater en eventueel regenwater van de kleine stadskern af te voeren. De groei van de stad zorgt er vandaag voor dat regenwater in het centrum bijna niet meer in de bodem kan trekken. Het moet allemaal door de oude leidingen en die zijn daar uiteraard niet op berekend. Door klimaatveranderingen vallen er bovendien steeds meer hevige regenbuien. Gecombineerd met de beperkte capaciteit van de rioleringen veroorzaken die buien in extreme gevallen wateroverlast. Het is dan zelfs mogelijk dat er vervuild water terugvloeit uit de riolen of terecht komt in de Aa. Door de aanleg van een gescheiden riolering komt in het gemengde riool ook ruimte vrij waardoor straten met wateroverlast, waar de regenwateras niet passeert, voordeel hebben van de aanleg van deze regenwateras.

Om wateroverlast te beperken en lozen van rioolwater op waterlopen te vermijden wordt best een gescheiden rioleringssysteem aangelegd. We leggen een aparte buis voor de afvoer van regenwater naast de buis voor rioolwater. Dat systeem vormt de zogenaamde regenwaterassen. Stad Turnhout werkt hiervoor samen met de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM).

De werken die nu starten kaderen in een project dat samen met de VMM wordt uitgevoerd. Van de Broekzijde tot de Hoveniersstraat werkt de VMM aan de oostelijke regenwateras. Turnova kan daarop aansluiten ter hoogte van Nieuwstad en ook de verkavelingen Meuletiende fase 2, Hellegat en Lentebloesem gaan met hun regenwater aansluiten op deze regenwateras. De stad zorgt voor een retentiebekken aan Broekzijde waar het hemelwater gebufferd wordt en vertraagd naar de Aa wordt afgevoerd.

Bij dit project bekijken we tegelijkertijd ook hoe het openbaar domein efficiënter en veiliger kan ingericht worden.

Gescheiden rioolstelsels op private domeinen 

Wanneer de stad een gescheiden riolering aanlegt in een straat moeten ook de eigenaars van woningen enkele zaken regelen:

  • Al het afvalwater moet aan de straat toekomen in één buis. Zo kan het worden afgevoerd en gezuiverd worden in het zuiveringsstation.
  • Het regenwater mag niet bij het afvalwater komen.

Heb je een rijwoning waarvan de voorgevel aan het voetpad grenst, dan hoef je verder niets te doen. Voor deze woningen wordt alleen de voorste dakafvoer aangesloten op het regenwaterriool. Wanneer je een voortuin hebt, moet je de regenafvoer tot aan het voetpad in een aparte buis naar de straat brengen. Is er meer nodig, dan neemt de afkoppelingsdeskundige met jou contact op.

Hoe verloopt een afkoppelingsproces?

Bij het uitvoeren van dergelijke rioleringswerken moet de bestaande afvoer opgesplitst worden in een vuilwateraansluiting en een regenwateraansluiting. Vaak is het eenvoudiger om de bestaande afvoer te behouden voor het afvalwater. Het regenwater mag je - via de dakafvoeren- ofwel in de tuin laten lopen, de regenput mee vullen of via een aparte leiding naar de straat brengen. Deze werken noemen we ‘afkoppelen’.

Enkele voorbeelden van afkoppelingen (oranje buis is vuilwater – grijze buis is regenwater):

 

Vanuit de Stad willen we je hierin ook technisch ondersteunen. Je krijgt gratis advies door een afkoppelingsdeskundige die door de Stad wordt aangesteld en betaald. Samen met hem wordt bekeken welke werken nodig zijn op jouw eigendom. Je kan de werken laten uitvoeren door een aannemer of je kiest ervoor ze zelf uit te voeren. 

Voor de uitvoering van afkoppelingswerken kun je een subsidie krijgen van 80 % van de kosten met een maximum van 900 euro (materialen of kosten aannemer). Je kunt dat bedrag krijgen als je de facturen en een keuringsattest kunt voorleggen.

Als de werken zijn afgerond, komt een rioolkeurder langs om te controleren of de werken correct zijn uitgevoerd. De controle is gratis. Met het keuringsattest vraag je de subsidie op bij de Stad. Werden er bij de keuring overtredingen (vb. een terras waarvan het afvoerputje nog op het vuilwater is aangesloten of een uitgietbak in de tuinberging die op het regenwater is aangesloten) vastgesteld, moet je dat in orde maken en zelf instaan voor de herkeuring. Na het bekomen van het keuringsattest kan je alsnog beroep doen op het subsidiereglement om kosten terug te krijgen.

Meer info over de subsidie vind je hier

De film van Vlario geeft meer uitleg over de werking van gescheiden rioleringen en het afkoppelen van  regenwater. Op de website van Vlario vind je meer informatie over gescheiden rioleringen.

Facelift van de straten

De Stad maakt van deze rioleringswerken gebruik om in de zone waar de rioleringswerken doorgaan ook de straat een facelift te geven.

Daarbij wordt aandacht geschonken aan volgende punten:

  • opwaarderen uitstraling van de straat;
  • verkeersveilige inrichting voor aangepaste snelheid aan woonomgeving;
  • verbeteren woonkwaliteit.

Professor Devochtstraat

  • breedte rijweg en stoepen blijft hetzelfde;
  • nieuwe rijweg in klinkers en nieuwe stoepen;
  • aan de kruispunten zorgen plateaus voor meer verkeersveiligheid en toegankelijkheid:
    • drempels zorgen voor de noodzakelijke snelheidsremming van auto’s;
    • kortere oversteeklengte op plateaus naast groenvakken;
    • groenvakken vrijwaren het zicht van automobilist op overstekende voetgangers;
    • laagdrempelige oversteek voor rolstoelgebruikers en rollators;
    • met blindegeleiding;
    • de benodigde ruimte voor draaicirkels van brandweerwagens is gevrijwaard.
  • een aantal groenvakken krijgen een boom;
  • enkele parkeerplaatsen verdwijnen, maar er blijven voldoende parkeerplaatsen over.

Grondplan 1
Grondplan 2

Steenweg op Mol

  • profiel en aanleg blijft hetzelfde;
  • de aansluiting met de Oranjemolenstraat wordt duidelijker voor de verschillende weggebruikers, met een plateau en een zebrapad (in plaats van de huidige doorlopende stoep).

Grondplan

Oranjemolenstraat

  • nieuwe rijweg in klinkers en nieuwe stoepen;
  • wordt aangelegd als fietsstraat, met rood vlak aan het begin en einde en pictogrammen op de weg;
  • het oude fietspad verdwijnt. Die breedte wordt herverdeeld, waardoor de rijloper wat breder kan worden, zodat stoep-rijden door voertuigen verleden tijd is.
  • door het weren van autoverkeer ter hoogte van de molen, verdwijnt het verkeer (en de vrachtwagens) uit de wijk van de Boomgaardstraat en wordt de Oranjemolenstraat autoluwer.

Grondplan

Boomgaardstraat

Doorsteek naast de molen, tussen de Oranjemolenstraat en het Boomgaardplein:

  • paaltjes weren het autoverkeer;
  • dit wordt een fietsweg van 4m breed;
  • ernaast komt een brede groen/grasstrook, die het park naast de molen verbindt met de groenzone op het Boomgaardplein.

Oostelijke zijde van het Boomgaardplein:

  • wordt een erfweg van 4,5m breed, waar bijna geen autoverkeer komt  (door de paaltjes ter hoogte van de molen die het doorgaand autoverkeer weren).
  • er komt een brede groenstrook.

Grondplan 1

Grondplan 2 

Tijl-en-Nelestraat

  • een brede fiets- en wandelzone;
  • verhoogde verkeersplateaus aan de kruispunten;
  • wegversmallingen aan de zebrapaden
  • verschillende groenvakken met bomen.

Grondplan 1
Grondplan 2

Jef Van Heupenstraat

  • op de kruispunten met de Frans Smuldersstraat en Nieuwstad komen kruispuntplateaus;
  • verschillende groenvakken.

Grondplan 1
Grondplan 2
Grondplan 3

Nieuwstad

  • wordt aangelegd als woonerf

Grondplan

Timing

  • Professor Devochstraat:  juni 2021 – midden april 2022
  • Steenweg op Mol: september – december 2021
  • Oranjemolenstraat: november 2021 – april 2022
  • Boomgaardstraat: januari – oktober 2022
  • Tijl- en-Nelestraat (tot aan Varenstraat): februari – oktober 2022
  • Jef Van Heupenstraat: maart – oktober 2022
  • Nieuwstad: eind april - november 2022
  • Tijl-en-Nelestraat (van Varenstraat tot Hoveniersstraat): juni – november 2022
  • Varenstraat west: september – december 2022
  • Varenstraat oost: september – december 2022
  • Hoveniersstraat: augustus – december 2022

Sinds enkele jaren is het wettelijk verplicht om een archeologisch onderzoek uit te voeren in de werfzone van alle grote infrastructuurwerken. Sporen uit het verleden worden op die manier veiliggesteld. Vooraleer de aannemer definitief kan beginnen aan de geplande rioleringswerken in jullie buurt, wordt de site eerst door een team van archeologen onderzocht. Zij deden echter al een voorafgaand onderzoek van eerdere vondsten en bestudeerden oude kaarten van de omgeving, zodat zij het onderzoek op het terrein nu gericht kunnen uitvoeren. Op plaatsen waar de kans groot is om overblijfselen uit het verleden te vinden, zullen de aannemer en de archeologen eerst heel voorzichtig graven. Als ze iets bijzonders vinden, breiden ze de zone van onderzoek geleidelijk uit. Vinden ze niets, dan geven de archeologen de zone vrij. Zodra het archeologisch onderzoek ver genoeg gevorderd is om de rioleringswerken mogelijk te maken, gaat de aannemer van start.

Wegenwerken zijn altijd afhankelijk van de weersomstandigheden en mogelijk ook van andere onvoorziene gebeurtenissen. Bij dit project maakt het archeologisch onderzoek het nog moeilijker om de begin- en einddatum van de werken concreet vast te leggen. Als de archeologen een historische vondst doen, moeten zij de vindplaats gedetailleerder onderzoeken en schuift de planning verder op. We begrijpen dat dat voor de buurtbewoners extra belastend is. Via voorbereidend onderzoek en wederzijdse goede afspraken doen de archeologen en de aannemer al het mogelijke om de periode van werkzaamheden efficiënt te organiseren en zo kort mogelijk te houden.