Starten met je eigen zaak

  1. Basisvoorwaarden om zelfstandig ondernemer te kunnen worden
  2. Eerste stappen
  3. Keuze van de ondernemingsvorm
  4. Financieel plan
  5. Sociale rechten en plichten
  6. Vereiste vergunningen
  7. Steunmaatregelen
  8. Startersservice

1. Basisvoorwaarden om zelfstandig ondernemer te kunnen worden

Om als zelfstandig ondernemer van start te gaan, moet je aan een aantal voorwaarden voldoen. Je moet bijvoorbeeld tenminste 18 jaar zijn. Daarnaast moet je een attest 'kennis bedrijfsbeheer' kunnen voorleggen en in sommige gevallen ook een attest beroepsbekwaamheid. 'Kennis bedrijfsbeheer' kan bewezen worden door ofwel gevolgde studies ofwel door praktijkervaring.

Beroepsbekwaamheid is vereist voor een aantal gereglementeerde beroepen, die je niet zomaar mag uitvoeren. Het gaat om activiteiten waarvoor je voldoende beroepskennis moet kunnen aantonen door een diploma of beroepspraktijk.

Als niet-Belg moet je bovendien in het bezit zijn van een beroepskaart.

Voor meer informatie kun je altijd terecht bij een ondernemingsloket.

2. Eerste stappen

Basisverplichtingen

Eerst en vooral moet je je, als natuurlijk persoon en startend zelfstandig ondernemer, inschrijven bij een ondernemingsloket (voor een vennootschap gebeurt dit via de Griffie van de Rechtbank van Koophandel). Hierbij krijg je een uniek ondernemersnummer toegekend dat bestaat uit 10 cijfers.

Voor een geldige inschrijving bij het ondernemersloket heb je volgende documenten nodig:

  • identiteitsbewijs
  • bewijs basiskennis bedrijfsbeheer + beroepskennis indien gereglementeerd beroep
  • een beroepskaart, indien vreemdeling 
  • bankrekeningnummer
  • adressen van de vestigingseenheden
  • een kopie van de oprichtingsakte, indien de aanvraag gebeurt door een vennootschap, na neerlegging op de griffie

Je moet ook een zichtrekening openen bij een erkende financiële instelling.

Verder mag je niet vergeten de vereiste aansluiting te doen bij een sociaal verzekeringsfonds, de aangifte als BTW-plichtige en, indien je personeel aanwerft, de aansluiting bij een sociaal secretariaat.

Door de aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds krijg je een sociaal statuut, waardoor je recht hebt op uitkeringen zoals de kinderbijslag, ziekteverzekering en pensioenen.

Voor meer informatie kun je best eens langsgaan bij je boekhouder en een sociaal verzekeringsfonds.

3. Keuze van de ondernemingsvorm

Voor een startende ondernemer ligt de keuze veelal tussen enerzijds de éénmanszaak en anderzijds de vennootschap. In onderstaande samenvatting geven we een korte schets van de voor- en nadelen van de twee keuzemogelijkheden.

Eénmanszaak

Het voordeel bij de éénmanszaak is, dat je slechts een beperkte boekhouding moet voeren. Bijgevolg is er ook geen publicatieplicht van de jaarrekeningen. Je kunt bovendien genieten van verlaagde belastingstarieven en een forfaitaire taxatie.

Nadeel is dat de zaakvoerder met het volledig vermogen aansprakelijk wordt gesteld. In de personenbelasting, waar de inkomsten van de éénmanszaak moeten worden aangegeven, worden progressieve tarieven gehanteerd. Je moet ook rekening houden met de verschuldigde sociale lasten en de beperkingen inzake overdracht.

Vennootschap

Een duidelijke voordeel bij de vennootschap is de beperkte aansprakelijkheid van de zaakvoerder. Er is een beperking van de sociale lasten en aandelen zijn vlot overdraagbaar.

Nadelen zijn de oprichtingskosten (notaris, bedrijfsrevisor), de dubbele boekhouding en publicatieverplichting. Bovendien blijft cash geld in de vennootschap.
Voor gedetailleerde informatie hieromtrent stap je best eens bij een ondernemingsloket of bij je bank binnen voor eerstelijnsadvies.

4. Financieel plan

Vooraleer te beginnen met een nieuwe zaak kun je best langsgaan bij een bank of boekhouder om een goed financieel plan op te stellen. Dit plan geeft je een beter inzicht over de mogelijkheden of beperkingen van een nieuwe zaak. Interessant hierbij zijn vooral de omzet- en kostenprognose, een investeringsplan, een financieringsplan, een break-even analyse en liquiditeitsprognose.

5. Sociale rechten en plichten

Als zelfstandige (ook als vennootschap) ben je verplicht je aan te sluiten bij een sociaal verzekeringsfonds. Hierbij is het belangrijk dat dit gebeurt binnen de 90 kalenderdagen en dat je goed weet in welke categorie je best kunt aansluiten: hoofdberoep of bijberoep. Je bent zelfstandige in hoofdberoep als je eensluidend één of meer zelfstandige activiteiten uitoefent. De categorie 'bijberoep' is van toepassing als je minstens halftijds loon- of weddetrekkende bent en daarnaast nog een zelfstandige activiteit uitoefent.

Het sociaal verzekeringsfonds int de sociale bijdragen die je moet betalen om een sociaal statuut te krijgen en zorgt ervoor dat de uitkeringen correct gebeuren.

Indien je ook nog personeel zou aanwerven, kun je je best aansluiten bij een sociaal secretariaat. Voor vrijblijvende informatie kun je altijd terecht bij een sociaal verzekeringsfonds.

Om in orde te zijn met je ziekteverzekering ben je ook verplicht je aan te sluiten bij een ziekenfonds. Indien je al aangesloten bent, meld dan de wijziging van je statuut.

6. Vereiste vergunningen

Socio-economische vergunning

Indien je een handelsvestiging wil openen vanaf  400 m² netto handelsoppervlakte, ben je vergunningsplichtig. De volledige procedure en aanvraagformulieren kun je terugvinden op de website van de Federale Overheidsdienst Economie.

Stedenbouwkundige vergunning handelaars

Deze heb je onder meer nodig indien je renovatiewerken aan je pand uitvoert, voor zover je aan de structurele elementen raakt.
Indien je een zelfstandige activiteit - in hoofdberoep of bijberoep - in je eigen woning wil beginnen, moet je eerst nagaan of dit is toegestaan. Je dient hiervoor volgende gegevens aan het gemeentebestuur te bezorgen:

  • exacte locatie van uw woning
  • welke oppervlakte zal u activiteit in beslag nemen
  • concrete omschrijving van de activiteit
  • welke verbouwingen dienen hiervoor te worden uitgevoerd

Voor het plaatsen van lichtreclame of een luifel is ook een vergunning vereist.

Milieuvergunning

In sommmige gevallen heb je een milieuvergunning nodig. Er zijn drie categorieën:

Stad Turnhout legt nog vergunningsplicht op voor volgende activiteiten:

7. Vlaamse steunmaatregelen

Vlaanderen heeft verschillende steunmaatregelen voor startende zelfstandigen. Een overzicht vind je op de website van het Agentschap Ondernemen.

8. Startersservice