Blauwalgen in Turnhout

26
augustus
2019

De afgelopen dagen zijn op verschillende plaatsen in het kanaal Dessel - Turnhout -Schoten blauwalgen waargenomen. Na analyse van de stalen is bevestigd dat er tussen Dessel en Rijkevorsel blauwalgen zijn gevonden, dus ook in Tunhout. 

  • Laat kinderen niet aan de waterrand spelen
  • Vermijd alle waterrecreatie nabij drijflagen van blauwalgen
  • Houd je huisdieren weg van water met blauwalgen
  • Gebruik nooit water met blauwalgen
  • Bij huidcontact zo vlug mogelijk douchen of afspoelen
  • Consulteer je arts bij huidirritatie of misselijkheid

Wat zijn blauwalgen?

Blauwalgen zijn bacteriën. Blauwalgen krijgen meestal pas aandacht als ze bloeien en een drijflaag vormen. Niet alle blauwalgen zijn giftig, maar het overgrote deel is dat wel.

Wat is het gevaar van blauwalgen?

Drijvend aan het wateroppervlak vormt blauwalgenbloei een blauwgroene, soms roodbruine, olieachtige laag op het water. Als de olieachtige laag op het water dikker wordt en het wier dichter op elkaar drijft, sterven de blauwwieren af en komen er giftige stoffen vrij die schadelijk kunnen zijn voor mens en dier:

  1. Via de mond, via de huid en bij inademing kunnen er bijhorende gezondheidsklachten ontstaan zoals diarree en braken, irritatie van de ogen, oren en huid en hoofdpijn, luchtwegklachten, allergische reacties en astma.
  2. Giftige stoffen die aanwezig zijn in kleine waterdruppeltjes, kunnen ook via de luchtwegen opgenomen worden. Hierdoor lopen niet alleen zwemmers maar ook hengelaars en beoefenaars van sporten op of aan het water een potentieel risico. Ook honden lopen risico omdat zij met open bek zwemmen.
  3. Drijflagen van blauwalgen zien er vaak ook vies uit en kunnen ernstige geurhinder veroorzaken.

Omwille van dit risico wordt bij de vaststelling van een blauwalgenbloei vaak een captatie- en/of recreatieverbod ingesteld. Hierdoor mogen landbouwers geen water meer gebruiken om hun vee te drenken of hun gewassen te beregenen en worden allerlei watersporten verboden. Beide maatregelen kunnen een serieuze economische impact hebben.

Blauwalgenbloeien veroorzaken ook bijkomende problemen in het water:

  1. De grote toename van blauwalgen leidt tot een vertroebeling van het water en dus tot een verminderde lichtinval. Daardoor verdwijnen ondergedoken waterplanten, die belangrijk zijn voor een gezond waterecosysteem.
  2. Blauwalgen zijn minder eetbaar dan ander plankton. Daarom wordt bij een massale toename  de voedselketen in het water verstoord.
  3. Overdag piekt het zuurstofgehalte in het water als gevolg van de massale fotosynthese . Maar ’s nachts verbruiken de algen veel zuurstof waardoor het zuurstofgehalte scherp daalt. Deze grote schommelingen in de zuurstofhuishouding kunnen schadelijk zijn voor vissen. In het najaar sterven de algen massaal af. Hierbij kan het zuurstofgehalte zo sterk dalen dat vissen en andere waterdieren kunnen sterven. Zuurstoftekort in het water bevordert bovendien de ontwikkeling van botulisme waar vooral watervogels het slachtoffer van worden.

Hoe herken je blauwalgen?

In het veld zijn blauwalgenbloeien vrij makkelijk te herkennen:

  • Bij bloei vormen de bacteriën een drijflaag, die zichtbaar wordt als een blauwgroene tot roodbruine, olie- of verfachtige laag, drijvend op het wateroppervlak.
  • Wanneer er in de oeverzone wit of blauw schuim verschijnt, is er ook sprake van een blauwalgenbloei.
  • Ook een ongewone watervogel- en/of vissterfte kan in die richting wijzen.

Blauwalgen herkennen voorbeelden

Zelf blauwalgen gezien? Meld het!

Via de website van de Vlaamse Milieumaatschappij kan je blauwalgen melden.